Przejdź z nami 8 kroków: od EBM do multilevel HTA

8. Przyszłość

7. Integracja

6. Adaptacyjność

Od EBM do EBHC – fundamenty racjonalizacji decyzji

Sięgnęliśmy po EBM – fundament porządkowania decyzji medycznych. Wkrótce powstała poszerzona koncepcja: EBHC – fundament do budowy racjonalnego systemu. Teraz wystarczyło wszystkich przekonać… Krakowskie Sympozjum EBHC stało się fundamentem dialogu.

Pierwszym krokiem w kierunku współczesnej, wielowymiarowej oceny technologii medycznych (Health Technology Assessment, HTA) było upowszechnienie koncepcji Evidence-Based Medicine (EBM), czyli medycyny opartej na dowodach naukowych.

Na przełomie XX i XXI wieku, wraz z gwałtownym wzrostem liczby publikowanych badań klinicznych, stało się jasne, że podejmowanie decyzji terapeutycznych wymaga nie tylko dostępu do pojedynczych badań, lecz także ich krytycznej oceny, syntezy oraz wykorzystania przeglądów systematycznych i metaanaliz. Właśnie w tym duchu w 2006 roku zainicjowaliśmy w Krakowie Sympozjum Evidence-Based Health Care (EBHC), które od początku integrowało środowiska naukowe, kliniczne i decyzyjne wokół idei racjonalizacji systemu ochrony zdrowia.

Z biegiem czasu zaczęto jednak dostrzegać, że sama ocena skuteczności klinicznej nie jest wystarczająca do podejmowania optymalnych decyzji zdrowotnych. W Polsce zaczęto testowanie rozwiązań Evidence Based Health Care w 2009 roku, a interwencji systemowych (healthcare intervention) w ramach programów pilotażowych w 2017 roku.

To właśnie EBHC stworzyło fundament dla rozwoju nowoczesnej oceny technologii medycznych (HTA), stanowiącej dziś jedno z kluczowych narzędzi wspierających podejmowanie decyzji w systemach ochrony zdrowia, w tym także interwencji systemowych (healthcare intervention).

Analizy

tworzone w zamkniętych środowiskach naukowych

Muszą wykazać
przydatność

w realnym świecie

I prowadzić

do lepszych decyzji zdrowotnych

Nasi prelegenci zaangażowani w zmiany

Nasze nawiązania do zmian

do góry

Narodziny HTA – kiedy dowody spotykają ekonomię zdrowia

Rozszerzeniu perspektywy z EBM do EBHC włączyło ekonomię do procesu decyzyjnego. Myślenie “koszt a efekt” jest dzisiaj normą na wszystkich poziomach decyzyjności w opiece zdrowotnej. Po 70 latach mamy dziś na świecie ponad 100 organizacji HTA!

Kolejnym etapem rozwoju było wyodrębnienie Health Technology Assessment (HTA) – systematycznej oceny technologii medycznych, uwzględniającej ich skuteczność, bezpieczeństwo i opłacalność, a coraz częściej także analizę wpływu na budżet. Sama koncepcja HTA nie powstała jednak z dnia na dzień – wywodzi się z lat 70. XX wieku i przez kolejne dekady stopniowo poszerzała swój zakres, od prostej oceny bezpieczeństwa po dzisiejszą, wielowymiarową analizę.

Dziś na świecie działają co najmniej 54 agencje HTA zrzeszone w INAHTA (choć licząc wszystkie krajowe i regionalne ciała, niektóre źródła mówią nawet o ponad 100 organizacjach) – i wciąż przybywa nowych.

Czy wiesz, że pierwsze doroczne spotkanie HTAi (Health Technology Assessment International) odbyło się w 2004 roku właśnie w Krakowie? Jego współorganizatorem było Stowarzyszenie CEESTAHC. Od 2006 roku CEESTAHC organizuje też Sympozjum EBHC – w 2026 roku odbędzie się ono już po raz 21., wciąż poruszając kwestię roli HTA w procesach decyzyjnych na wszystkich szczeblach ochrony zdrowia.

Same wyniki badań

nie wystarczą, żeby dotrzeć do celu

Zaczęliśmy wytyczać szlak

do lepszych decyzji zdrowotnych

Koszt i efektywność

zostały podstawowymi parametrami oceny opłacalności

Dotarliśmy do miejsca

gdzie nauka spotyka ekonomię

Nasi prelegenci zaangażowani w zmiany

Nasze nawiązania do zmian

do góry

Implementacja HTA – od teorii do systemowych decyzji

Implementacja HTA jako narzędzia analitycznego umożliwiła jego praktyczne wykorzystanie w procesach decyzyjnych. Implementowanie HTA do systemu ochrony zdrowia zostało dokonane poprzez wytyczne i standardy postępowania klinicznego oraz procesy refundacyjne leków i technologii nielekowych. Wzrosła też transparentność decyzji.

W kolejnych latach (1990–2013) HTA przeszło z akademickiej koncepcji do narzędzia stosowanego coraz szerzej przez instytucje państwowe, a w niektórych krajach także przez szpitale i ośrodki akademickie. Powstanie agencji/komórek HTA oraz rozwój formalnych procesów refundacyjnych zmieniły sposób podejmowania decyzji.

Sympozjum EBHC już od 20 lat jest platformą wymiany doświadczeń między regulatorami, naukowcami i przemysłem. Podejmowano tematy transparentności decyzji, standardów raportowania i metodologii oceny.

HTA przestało być jedynie analizą – jest stałym elementem wsparcia procesów polityki zdrowotnej. To etap, w którym zaczęto mówić o standaryzacji procesów, roli i perspektywie interesariuszy, konieczności poszukiwania spójności decyzji.

Powstają podwaliny

nowych systemów podejmowania decyzji

Procesy decyzyjne

potrzebne są na wielu poziomach,
więc trwa rozbudowa

Ewolucja systemów

nigdy nie jest ostateczna

Nasi prelegenci zaangażowani w zmiany

Nasze nawiązania do zmian

do góry

HTA bez granic – w kierunku współpracy międzynarodowej

Po uporządkowaniu procesów na poziomie krajowym kolejnym krokiem było rozszerzenie współpracy na poziom międzynarodowy. Powstała koncepcja „shared evidence – local decision”, umożliwiająca współpracę w zakresie globalnej wymiany danych, przy zachowaniu lokalnej autonomii decyzyjnej.

Od ponad 20 lat rozwój HTA nabrał pełnego międzynarodowego wymiaru. Współpraca między krajami UE oraz wspólne inicjatywy (np. JCA – Joint Clinical Assessment) po raz pierwszy pozwala na ocenę leków na poziomie ponadkrajowym. Lecz czy to doprowadzi do zwiększenia efektywność systemów?

Sympozjum EBHC konsekwentnie poszerzało zakres tematyczny o kwestie harmonizacji metod i wspólnych standardów oceny technologii medycznej. Wprowadzano koncepcję „shared evidence, local decision”. To oznaczało, że dane kliniczne mogą być wspólne, a decyzje finansowe pozostają lokalne. Właśnie tu pojawiły się pierwsze fundamenty pod wielopoziomowe myślenie o HTA – międzynarodowym, krajowym, lokalnym i poziomie ośrodka.

Im szersza perspektywa

zbierania danych

Tym większa świadomość

korzyści z wymiany z innymi krajami

Nasi prelegenci zaangażowani w zmiany

Nasze nawiązania do zmian

do góry

Pacjent w centrum HTA – rozszerzenie perspektywy oceny

Międzynarodowa współpraca i rosnąca dojrzałość systemu wyzwoliły redefinicję wartość terapii pod kątem potrzeb potrzeb pacjentów. Doprowadziło to do włączenia perspektywy pacjenta, w tym PRO i jakości życia, jako kluczowego elementu oceny technologii medycznych.

Uwzględnienie perspektywy pacjenta przygotowało system na bardziej kompleksowe podejście, które zostało poddane próbie w czasie pandemii COVID-19. W efekcie HTA ewoluowało w kierunku większej elastyczności, szybkości działania i zdolności funkcjonowania w warunkach niepewności.

W latach 2016–2019 podejście HTA zaczęło uwzględniać perspektywę pacjenta. Coraz częściej zadawano pytanie: jakie znaczenie ma technologia dla jakości życia? Sympozjum EBHC podejmowało temat Patient-Reported Outcomes (PRO), doświadczeń pacjentów oraz wartości klinicznej postrzeganej przez użytkowników systemu. HTA zaczęło ewoluować z modelu ekonomicznego do modelu wartości zdrowotnej. Uwzględnienie pacjenta otworzyło drogę do bardziej złożonych modeli decyzyjnych.

Głos pacjentów

zaczął być słyszany dzięki poprawie
komunikacji w systemie

Wsłuchanie się
w głosy pacjentów

przynosi owoce

Co pozwala budować
nowe struktury

zorientowane na lepsze
zaspokajanie potrzeb

Nasi prelegenci zaangażowani w zmiany

Nasze nawiązania do zmian

do góry

Kryzysy systemowe vs adaptacyjność – HTA w czasie pandemii

Uwzględnienie perspektywy pacjenta przygotowało system na bardziej kompleksowe podejście. Zostało ono poddane próbie w czasie pandemii COVID-19, która przeciążyła systemy i zniszczyła wszystkie słabe ogniwa. W efekcie HTA ewoluowało w kierunku adaptacyjności: elastyczności, szybkości decyzji i akceptacji funkcjonowania w warunkach niepewności.

Okres 2020–2022 pokazał, jak ważna jest elastyczność i adaptacyjność systemów ochrony zdrowia. Pandemia COVID-19 zmusiła do szybkich decyzji przy ograniczonych danych. HTA musiała się dostosować: skrócić procedury, wprowadzić dynamiczne analizy i zwiększyć tolerancję na niepewności.

Sympozjum EBHC podejmowało temat odporności systemu (resilience) oraz roli HTA w sytuacjach kryzysowych. To doświadczenie pokazało, że klasyczne modele HTA są niewystarczające w dynamicznym świecie.

COVID-19 był katastrofą, przed którą nie było ucieczki

Pandemia przeciążyła każdy system ochrony zdrowia na świecie

Nasi prelegenci zaangażowani w zmiany

Nasze nawiązania do zmian

do góry

Integracja poziomów decyzji – narodziny Multilevel HTA

Doświadczenia pandemii ujawniły potrzebę koordynacji działań w całym systemie ochrony zdrowia na różnych poziomach. W odpowiedzi powstała koncepcja Multilevel HTA – integracja procesów decyzyjnych od poziomu globalnego po szpitalny.

Po pandemii coraz wyraźniej dostrzegano potrzebę integracji różnych poziomów podejmowania decyzji: globalnego, krajowego, regionalnego i szpitalnego.
Multilevel HTA odpowiada na to wyzwanie, umożliwiając koordynację ocen technologii w różnych kontekstach.

Sympozjum EBHC zaczęło koncentrować się tematycznie na spójności decyzji, przepływie danych i współpracy między poziomami. To przejście od „jednej oceny” dla jednego elementu na danym poziomie poziomów do całego „ekosystemu ocen”, łączącego elementy i przenikającego poziomy.

Slider zastępczy

właściwa grafika jest w budowie

Nasi prelegenci zaangażowani w zmiany

Nasze nawiązania do zmian

do góry

Multilevel HTA - przyszłość całego systemu

Na bazie integracji systemu poprzez Multilevel HTA możliwe stało się kompleksowe podejście do wyzwań dostępności i finansowania ochrony zdrowia. Osiągnięciem tego etapu jest ugruntowanie Multilevel HTA jako kierunku przyszłości, opartego na danych, współpracy i odpowiedzialnym podejmowaniu decyzji.

Tegoroczne, 21. Sympozjum EBHC: “Multilevel HTA. Coordinating affordability across health care” stanowi kulminację wielu lat stopniowego odkrywania najważniejszych aspektów skutecznej ochrony zdrowia opartej o dane naukowe. Dziś kluczowym wyzwaniem jest nie tylko ocena technologii, ale:

- zapewnienie dostępności technologii,
- utrzymanie stabilności finansowej systemu,
- sprawiedliwa dystrybucja zasobów.

Multilevel HTA pozwala: łączyć dane z różnych poziomów, podejmować spójne decyzje i zwiększać efektywność systemu. To przyszłość ochrony zdrowia – system oparty na współpracy, danych i odpowiedzialności.

Slider zastępczy

właściwa grafika jest w budowie

Nasi prelegenci zaangażowani w zmiany

Nasze nawiązania do zmian

do góry

Zestawy kolorów

Kolor główny

Tło sekcji

Tło tabel

Kolor pomocniczy

niebiesko-zielony #3BB1B8

niebiesko-zielony #B9E3E6

niebiesko-zielony #EBF7F8

niebieski #2597D3

niebieski #97DBFF

niebieski #E1F4FF

zielony #4C9E47

zielony #C6E4C5

zielony #EFF7EE

fioletowy #77275F

niebiesko-zielony #B9E3E6

niebiesko-zielony #EBF7F8

fioletowy #965984

fioletowy #77275F

szary #CFDCE2

szary #F1F5F7

fioletowy #965984

fioletowy #77275F

zielony #C6E4C5

zielony #EFF7EE

fioletowy #965984